Η Ιστορία της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης και ο Δρόμος Μπροστά – 9ο Συνέδριο Προσομοίωσης της ΕΚΤ για φοιτητές
Η Training Day αποτελεί την πρώτη ημέρα του εκάστοτε Συνεδρίου Προσομοίωσης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για φοιτητές, όπου διακεκριμένοι εκπρόσωποι των θεσμών, των επιχειρήσεων και της ακαδημαϊκής κοινότητας μοιράζονται τις γνώσεις και εμπειρίες τους με τους συμμετέχοντες.
Η Training Day του 9ου Συνεδρίου πραγματοποιήθηκε στην Τράπεζα της Ελλάδος στις 21 Νοεμβρίου του 2024. Οι εξεταζόμενος θεματικές του Συνεδρίου ήταν:
- Οικονομική πολιτική: Η αλληλεπίδραση νομισματικης και δημοσιονομικής πολιτικής, οι κίνδυνοι κατακερματισμού (fragmentation) και τα όρια της αποτελεσματικότητας σε ένα διαρκές περιβάλλον κρίσεων (permacrisis).
- Κλιματική αλλαγή και Ανθεκτικότητα: Η μετάβαση προς ένα βιώσιμο χρηματοπιστωτικό σύστημα και ο ρόλος της ΕΚΤ.
- Ψηφιακό ευρώ: Επιπτώσεις στις πληρωμές, στον τραπεζικό τομέα και στη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.
Το 9ο Συνέδριο δεν θα ήταν εφικτό χωρίς την πολύτιμή υποστήριξη των Τράπεζας της Ελλάδος, Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών, Dialectica, Τράπεζα Πειραιώς, Bernitsas Law και του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών.
Στον παρόν παρουσιάζονται οι θέσεις των ομιλητών στο πλαίσιο εναρκτήριων ομιλίων, όπου μας τίμησαν με την συμμετοχή τους οι κ. Χρήστος Χατζηεμμανουήλ, Καθηγητής, Πανεπιστήμιο Πειραιά, Επισκέπτης Καθηγητής, London School of Economics & Μέλος του Συμβουλίου Νομισματικής Πολιτικής, Τράπεζα της Ελλάδος και κ. Εμμανουήλ Περάκης, Αναπληρωτής Καθηγητής στο Δίκαιο της Ε.Ε., Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Ο κ. Εμμανουήλ Περάκης στην τοποθέτηση του ανέδειξε ως σημείο καμπής για την Ευρωζώνη την οικονομική κρίση, η οποία αποκάλυψε τις θεσμικές αδυναμίες της Συνθήκης του Μάαστριχτ. Η αρχιτεκτονική της ΟΝΕ στηρίχθηκε σε έναν διαχωρισμό νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής, σε συνδυασμό με μηχανισμούς που απέβλεπαν κυρίως στην πρόληψη κρίσεων. Όταν η κρίση τελικά εκδηλώθηκε, τα κράτη-μέλη αιφνιδιάστηκαν και αναγκάστηκαν να αντιδράσουν με την ανάπτυξη νέων υπερεθνικών εργαλείων.
Η περίοδος αυτή οδήγησε στη δημιουργία του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM), της ενισχυμένης εποπτείας και των μεταρρυθμίσεων 6-pack και 2-pack, που για πρώτη φορά εισήγαγαν συστηματικά μέσα διαχείρισης κρίσεων. Σημαντικό ρόλο διαδραμάτισε και η δημιουργική ερμηνεία του Δικαστηρίου της ΕΕ, η οποία επέτρεψε στην ΕΚΤ να δράσει εντός του mandate της σε οριακές καταστάσεις, παρότι οι αποφάσεις αυτές παραμένουν αντικείμενο συζήτησης. Παράλληλα. με το “whatever it takes” ο MarioDraghi, προκειμένου να προστατεύσει την ΕΚΤ, την μετέτρεψε σε ενεργό μαχητή επέκτασης και προστασίας οικονομικής Πολιτικής.
Ο κ. Περάκης ολοκλήρωσε την ομιλία του υπογραμμίζοντας το δίπολο ανεξαρτησίας και λογοδοσίας, με την ανεξαρτησία της ΕΚΤ να κατοχυρώνεται στο άρθρο 130 ΣΛΕΕ, χωρίς όμως να είναι απεριόριστη. Η λογοδοσία αποτελεί θεμέλιο νομιμότητας, καθιστώντας αναγκαία τη σωστή εξισορρόπηση των δύο αρχών.
Το πρώτο discussion panel εκκίνησε ο κ. Χρήστος Χατζηεμμανουήλ, ο οποίος ανέλυσε τα θεσμικά θεμέλια της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης, τονίζοντας ότι η μακροοικονομική πολιτική στηρίζεται σε δύο πυλώνες: νομισματική και δημοσιονομική πολιτική. Η αρχική σύλληψη πλήρους σύγκλισης και στους δύο τομείς, ήδη από την Έκθεση Βέρνερ, αποδείχθηκε μη ρεαλιστική, καθώς τα κράτη δεν θα αποδέχονταν την απώλεια βασικών στοιχείων κυριαρχίας.
Η Συνθήκη του Μάαστριχτ διαμόρφωσε ένα πλαίσιο όπου η ΕΚΤ διαθέτει μοναδικό βαθμό ανεξαρτησίας, συνταγματικά κατοχυρωμένο σε επίπεδο Ένωσης. Το mandate της παραμένει στενό – διασφάλιση της σταθερότητας των τιμών – γεγονός που δικαιολογεί και τον αυστηρό περιορισμό παρεμβάσεων και την υψηλή ανεξαρτησία της. Ωστόσο, η κρίση χρέους ανέδειξε τις λειτουργικές ασυμμετρίες: η ΕΚΤ απαγορεύεται να χρηματοδοτεί κράτη, αλλά κλήθηκε, μέσω πρωτοβουλιών να λειτουργήσει ως εγγυητής δημοσιονομικής ομαλότητας.
Ο κ. Χατζηεμμανουήλ ολοκλήρωσε την ομιλία του τονίζοντας ότι, παρά την πρόοδο, ο συντονισμός ενιαίας νομισματικής πολιτικής με εθνικές δημοσιονομικές πολιτικές παραμένει ατελής. Η Ευρωζώνη λειτουργεί μέσω διακυβερνητικής συνεργασίας, συχνά υπό το βάρος καχυποψίας και διαφορετικών εθνικών προτεραιοτήτων.
- Get Involved
- Συνέδριο Προσομοίωσης ΕΚΤ