Σύνοψη της Training Day του 7ου Συνεδρίου Προσομοίωσης της ΕΚΤ

Η Training Day αποτελεί την πρώτη ημέρα του εκάστοτε Συνεδρίου Προσομοίωσης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για φοιτητές, όπου διακεκριμένοι εκπρόσωποι των θεσμών, των επιχειρήσεων και της ακαδημαϊκής κοινότητας μοιράζονται τις γνώσεις και εμπειρίες τους με τους συμμετέχοντες.
Η Training Day του 7ου Συνεδρίου Προσομοίωσης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για φοιτητές πραγματοποιήθηκε στο Αμφιθέατρο του Μεγάρου Καρατζά της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος στις 15 Δεκεμβρίου του 2023 (οι υπόλοιπες ημέρες, 16-18 Δεκεμβρίου, πραγματοποιήθηκαν στο Κτήριο Τροίας του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών). Οι εξεταζόμενος θεματικές του Συνεδρίου ήταν:

  • Αλληλεπίδραση Νομισματικής και Δημοσιονομικής Πολιτικής.
  • Πληθωρισμός: αιτίες και εργαλεία για την αντιμετώπισή του.
  • Νομισματική πολιτική: Αντίδραση και αποτελεσματικότητα στις συνθήκες Perma-Crisis.
  • Μετασχηματισμός του χρηματοπιστωτικού συστήματος και οι προκλήσεις του ESG.
  • Προκλήσεις υιοθέτησης του Digital Euro.

Το 7ο Συνέδριο δεν θα ήταν εφικτό χωρίς την πολύτιμη υποστήριξη των Τράπεζας της Ελλάδος, Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών, Alpha Bank, PWC Ελλάδας, Εθνικής Τράπεζας και του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών.

Στον παρόν παρουσιάζονται οι θέσεις του συνόλου των ομιλητών στο πλαίσιο της Training Day. Στην φετινή διεξαγωγή μας τιμήσαν οι κ. Κωστής Χατζηδάκης, Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, κ. Γκίκας Χαρδούβελης, Πρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου, Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος & Ελληνική Ένωση Τραπεζών,η κα. Ιφιγένεια Σκοτίδα, Υποδιευθύντρια στη Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης και Μελετών της Τράπεζας της Ελλάδος, ο κ. Gabriel Glöckler, Principal Adviser στη Γενική Διεύθυνση Επικοινωνιών της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και ο κ. Χρήστος Γκόρτσος, Καθηγητής Δημοσίου Οικονομικού Δικαίου και Ακαδημαϊκός Υπεύθυνος του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών (ΠΜΣ) στο Δημόσιο Χρηματοπιστωτικό Δίκαιο (Financial Regulation) στη Νομική Σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών,ο κ. Αντώνης Μπαλλής, Επίκουρος Καθηγητής Χρηματοοικονομικής και Διευθυντής των προγραμμάτων MSc in Finance & MSc in FinTech στο Aston University, κ. Χρήστος Καλλανδράνης, Επίκουρο Καθηγητή Χρηματοδοτικής Επιχειρήσεων στο Τμήμα Λογιστικής & Χρηματοοικονομικής του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, ο κ. Δημήτρης Αναστασίου, Επισκέπτης Καθηγητής στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών.,ο κ. Νίκος Μαγγίνας, Chief Economist, Επικεφαλής Διεύθυνσης Οικονομικής Ανάλυσης της Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος ,ο κ. Απόστολος Φιλιππόπουλος, Καθηγητής στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών,η κα. Φοίβη Κουντούρη, Καθηγήτρια στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών & Πολυτεχνείο της Δανίας, Πρόεδρος του EAERE & SDSN Global Climate Hub & Συμπρόεδρος στο SDSN Europe, ο κ. Δημήτρης Καζάζογλου-Σκούρας, Group ESG Coordinator στην Alpha Services & Holdings S.A και η κα. Κιάρα Κόντη, Partner, Climate Change and Sustainability Services Leader – Central, Eastern and Southeastern Europe & Central Asia (CESA) στην ΕΥ Ελλάδος.

Εναρκτήριες Ομιλίες

Τους χαιρετισμούς έκλεισε ο κ. Κωστής Χατζηδάκης, ο οποίος στάθηκε στο ιδιαίτερα υψηλό επίπεδο του Συνεδρίου Προσομοίωσης της ΕΚΤ, ενώ εξέφρασε τις ελπίδες που εναποθέτει στην νέα γενιά για την διαφύλαξη του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Μέλλοντος.
Στην συνέχεια, προέβει σε μια ανάλυση των θεματικών του συνεδρίου. Αρχικά, τόνισε την σημασία αλληλεξάρτησης της νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής, αλλά και την ανάγκη η τελευταία να χαράσσεται εντός πλαισίου δημοσιονομικής πειθαρχίας. Αναφορικά με τον πληθωρισμό, τόνισε ότι χρειάζεται να αναζητηθούν τα γενεσιουργά αίτιά του σε ευρωπαϊκό επίπεδο, προκειμένου να μπορεί να ελεγχθεί καλύτερα και να περιοριστεί η μεταβλητότητά του.
Στην συνέχεια, εστίασε στις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα παραδοσιακά οικονομικά μοντέλα από τις συνθήκες “perma crisis” και σημείωσε πως η διατήρηση του πληθωρισμού στο επιθυμητό επίπεδο αποτελεί μία καθημερινή και διεθνής άσκηση ισορροπίας.
Για την θεματική του ψηφιακού ευρώ, έκανε λόγο για την συμπληρωματική και παράλληλη λειτουργία του χωρίς την πλήρη αντικατάσταση των ήδη υπαρχόντων μεθόδων συναλλαγής. Ως απαραίτητη παρουσίασε την προσαρμογή των οικονομιών και την προετοιμασία του τεχνικού, πολιτικού και οικονομικού εδάφους, ώστε να επιτευχθεί η καινοτομία και η διαφύλαξη της ακεραιότητας των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων.
Ο κ. Χατζηδάκης έκλεισε με την διαπίστωση πως είναι φυσιολογικό να υπάρξουν διχογνωμίες ως προς όλες τις θεματικές και έκρινε πως «οι «αιρετικοί» είναι άλλωστε αυτοί που χτίζουν το μέλλον, το οποίο μπορεί πράγματι να βρίσκεται στα χέρια μας εφόσον διαθέτουμε γνώση, πάθος και αποφασιστικότητα».

Ο κ. Γκίκας Χαρδούβελης εκκίνησε τις ομιλίες της Training Day αναφερόμενος στην σημασία του μετασχηματισμού του χρηματοπιστωτικού συστήματος, που ξεκίνησε πριν από λίγα χρόνια στην Ελλάδα από την Εθνική Τράπεζα, αλλά και στις προκλήσεις του, τις οποίες χρειάζεται να επεξεργαστούν τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα μέσα σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον.
Αναφορικά με το ψηφιακό ευρώ, ο κ. Χαρδούβελης τόνισε ότι απασχολεί έναν ευρύ τομέα του οικονομικού γίγνεσθαι με προκλήσεις τόσο για την κυβέρνηση όσο και για τον ιδιωτικό τομέα. Συνεχίζοντας, επικεντρώθηκε στον τομέα της βιωσιμότητας, στο πλαίσιο του οποίου τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα οφείλουν να ενσωματώσουν τους δείκτες ESG στις πολιτικές τους και να επιδιώξουν ολοένα και περισσότερο την μείωση των εκπομπών άνθρακα, υποστηρίζοντας τις υγιείς επιχειρήσεις και τα κεφάλαια. Επιπλέον, ανέδειξε την επιτακτική ανάγκη διαφάνειας στην παροχή των μη χρηματοοικονομικών πληροφοριών τους.
Κάνοντας μία αναφορά στην σημερινή εποχή, ο κ. Χαρδούβελης επεσήμανε πως ήδη τον τελευταίο χρόνο παρατηρήθηκε μία αναβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας και μία στροφή των επενδυτών προς την Ελλάδα, με αποτέλεσμα οι τράπεζες να διαδραματίζουν πλέον ενεργό ρόλο, με το επενδυτικό ενδιαφέρον και τη ζήτηση για τις μετοχές τους να έχει επανέλθει. Κλείνοντας, o κ. Χαρδούβελης επεσήμανε ότι οι οικονομικές και γεωπολιτικές εξελίξεις θα επηρεάσουν την ζωή κάθε φοιτητή στο ακροατήριο ανεξάρτητα από το υπόβαθρό του και για αυτό «θα πρέπει να είμαστε όσο το δυνατόν πιο προετοιμασμένοι».

Keynote Speeches

Έπειτα πήρε το λόγο κ. Gabriel Glöckler, ο οποίος αναφέρθηκε στο σημαντικό ρόλο που διαδραματίζει η αποτελεσματική επικοινωνία για τις Κεντρικές Τράπεζες. Πιο συγκεκριμένα, ο ίδιος ανέφερε πως η ξεκάθαρη και κατανοητή επικοινωνία είναι κρίσιμη για τη διατήρηση της εμπιστοσύνης του ευρύ κοινού προς τις Κεντρικές Τράπεζες. Ο κ. Glöckler τόνισε, πως αποτελέσματα ερευνών καταδεικνύουν, πως οι συμμετέχοντες στην οικονομία δεν γνωρίζουν τι ακριβώς κάνει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ). Στη συνέχεια της ομιλίας του, ανέφερε πως η εμπιστοσύνη μεταξύ της ΕΚΤ και του κοινού χτίζεται μέσα στα χρόνια και απαιτεί αξιόπιστη και συνεχή επικοινωνία. Όσοι περισσότεροι γνωρίζουν τι κάνει η ΕΚΤ, τόσο θα αυξάνεται και η εμπιστοσύνη προς αυτή, γεγονός που συμβάλει στην επίτευξη των στόχων της ΕΚΤ. Ακόμη, υπογράμμισε πως η ΕΚΤ έχει κάνει σημαντικά βήματα βελτίωσης στον τομέα επικοινωνίας, καθώς είναι περισσότερο διαφανής προς το κοινό αναφορικά με τις αποφάσεις και τις λειτουργίες της. Ωστόσο, ανέφερε πως οι Κεντρικές Τράπεζες χρειάζεται να δώσουν περαιτέρω έμφαση στην επικοινωνία τους με το ευρύ κοινό, χρησιμοποιώντας επιπρόσθετα κανάλια επικοινωνίας, τα οποία είναι πιο προσβάσιμα προς αυτό (π.χ μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τηλεόραση, ραδιόφωνο). Υπογράμμισε, μάλιστα, πως η ΕΚΤ χρειάζεται να παρακολουθεί την αποδοτικότητα της επικοινωνιακής της στρατηγικής και να κάνει προσαρμογές όπου είναι αναγκαίο. Κλείνοντας, ο κ. Glöckler κατέδειξε πως σε έναν κόσμο ο οποίος γίνεται ολοένα και πιο περίπλοκος οι Κεντρικές Τράπεζες χρειάζεται να αποτελούν μια αξιόπιστη πηγή πληροφόρησης και καθοδήγησης.

Η κα. Ιφιγένεια Σκοτίδα ξεκίνησε τις Keynote Ομιλίες, αναφερόμενη  στις εξελίξεις του πληθωρισμού στη Ζώνη του Ευρώ, δίνοντας έμφαση στη σημαντική αύξηση των ρυθμών πληθωρισμού λόγω διάφορων παραγόντων, όπως οι διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα, η αύξηση της ζήτησης λόγω της πανδημίας και οι γεωπολιτικές εξελίξεις. Η κα. Σκοτίδα περιέγραψε την αντίδραση του Ευρωσυστήματος για τη διαχείριση και τη σταθεροποίηση των τιμών, αναδεικνύοντας τη σταδιακή σύσφιξη της νομισματικής πολιτικής μέσω μέτρων όπως η διακοπή των προγραμμάτων αγοράς περιουσιακών στοιχείων, η προσαρμογή των επιτοκίων και η εφαρμογή πολιτικών για την προστασία του μηχανισμού μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής. Στη συνέχεια, παρουσίασε τις μελλοντικές εκτιμήσεις για την πορεία της νομισματικής πολιτικής, δίνοντας έμφαση στη σημασία μιας προσεκτικής, ευέλικτης και data-driven προσέγγισης και στη σαφή επικοινωνία για την καθοδήγηση των προσδοκιών της αγοράς, με κεντρικό στόχο την επίτευξη της σταθερότητας των τιμών. Κλείνοντας την ομιλία της, η κα. Σκοτίδα αναφέρθηκε στο περιβάλλον υψηλού πληθωρισμού και στην αντίδραση του Ευρωσυστήματος, η οποία περιελάμβανε μια στρατηγική ισορροπία μεταξύ της αντιμετώπισης των πληθωριστικών πιέσεων και της αποφυγής μίας ενδεχόμενης ύφεσης.

Τις Keynote Ομιλίες ολοκλήρωσε με την εισήγηση του  ο κ. Χρήστος Γκόρτσος, όπου προέβη σε μία επισκόπηση των θεματικών του 7ου Συνεδρίου Προσομοίωσης της ΕΚΤ.
Ξεκίνησε την ομιλία του τονίζοντας ότι, πλέον, η συζήτηση για το ψηφιακό ευρώ δεν γίνεται σε αφηρημένο επίπεδο, αλλά εντός ενός συγκεκριμένου νομικού πλαισίου, το οποίο έχει αρχίσει να προετοιμάζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ειδικότερα, το ψηφιακό ευρώ θα εκδίδεται από την ΕΚΤ ή τις εθνικές κεντρικές τράπεζες, θα  κυκλοφορεί παράλληλα με τα χαρτονομίσματα, θα είναι άμεσα διαθέσιμο σε όλους και θα υποχρεούνται να το αποδέχονται όλοι ως μέσο πληρωμών. Ωστόσο, αναγνώρισε πως η μετάβαση στο ψηφιακό ευρώ ελλοχεύει κινδύνους ως προς: α) την χρηματοπιστωτική σταθερότητα, β) τη σταθερότητα των τιμών, γ) την νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και δ) την προστασία προσωπικών δεδομένων.

Ως προς την θεματική του ESG, ο κ. Γκόρτσος, ανέφερε ότι προκύπτουν πολλά νομικά θέματα από τη μη τήρηση των κανονισμών και ότι από το 2025 τα τραπεζικά ιδρύματα θα υποχρεούνται να διαθέτουν συστήματα διαχείρισης τέτοιων κινδύνων. Προχωρώντας στην σχέση μεταξύ Νομισματικής και Δημοσιονομικής Πολιτικής, επεσήμανε πως η ΕΚΤ μπορεί μέσα από την ρύθμιση των επιτοκίων να επηρεάζει την ζήτηση στην αγορά, όχι όμως και την προσφορά, ενώ τόνισε ότι πολύ συχνά η νομισματική πολιτική που ασκεί η ΕΚΤ συγκρούεται με την δημοσιονομική πολιτική που ακολουθούν οι εθνικές κυβερνήσεις στην Ευρωζώνη, γεγονός που εμποδίζει την εμφάνιση των επιθυμητών αποτελεσμάτων. Κλείνοντας την ομιλία του, ο κ. Γκόρτσος τόνισε ότι τα εργαλεία που διαθέτει η ΕΚΤ χρειάζεται να προσαρμοστούν και να αναθεωρηθούν προκειμένου να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά η συνθήκη του “Perma-Crisis”.

Οι προκλήσεις υιοθέτησης του Digital Euro

Την συζήτηση του πρώτου πάνελ άνοιξε ο κ. Αντώνης Μπαλλής, ο οποίος αναφέρθηκε στις κατηγορίες του ψηφιακού χρήματος, δίνοντας έμφαση στα ψηφιακά νομίσματα κεντρικών τραπεζών και συγκεκριμένα στο ψηφιακό ευρώ. Αρχικά, το ψηφιακό ευρώ παρουσιάστηκε ως φυσικό επακόλουθο της τεχνολογίας του κλάδου του Fintech,  ο οποίος τα τελευταία 15 χρόνια έχει εξελιχθεί αξιοσημείωτα. Σύμφωνα με τον κ. Μπαλλή, η δημιουργία του Bitcoin (του οποίου ο αρχικός στόχος να αντικαταστήσει τις υπάρχουσες μορφές χρήματος απέτυχε) πυροδότησε την ταχεία ανάπτυξη του κλάδου του Fintech με συνέπεια να μεταβληθούν οι συνθήκες των συστημάτων πληρωμών. Στη συνέχεια, ο κ. Μπαλλής ανέφερε πως ο ορισμός του ψηφιακού νομίσματος είναι ευρύς καθώς καλύπτει διαφορετικούς τύπους ψηφιακών νομισμάτων και παρουσίασε τις κύριες κατηγορίες των ψηφιακών νομισμάτων. Συγκεκριμένα, οι τρεις βασικές κατηγορίες ψηφιακών νομισμάτων είναι οι εξής: α) τα κρυπτονομίσματα (cryptocurrencies), β) τα εικονικά νομίσματα (virtual currencies) και γ) τα ψηφιακά νομίσματα κεντρικών τραπεζών (central bank digital currencies). Για το ψηφιακό ευρώ διευκρίνισε πως δεν μπορούμε ακόμα να το περιγράψουμε καθώς δεν έχει δημιουργηθεί και δεν υπάρχουν σαφείς πληροφορίες για το πως θα λειτουργεί. Τόνισε όμως, πως θα αποτελέσει ένα συμπληρωματικό μέσο των μετρητών (ή κάποιου άλλου συστήματος πληρωμών), χωρίς να τα αντικαταστήσει. Κλείνοντας την εισήγησή του, ανέδειξε την σημασία του ψηφιακού ευρώ στην ανεξαρτητοποίηση της Ευρωζώνης από τρίτα συστήματα πληρωμών. 

Το πάνελ ολοκληρώθηκε με την τοποθέτηση του κ. Δημήτρη Αναστασίου, ο οποίος ανέδειξε τη σημασία του ψηφιακού ευρώ ως συμπληρωματικού μέσου συναλλαγών. Ο κ. Αναστασίου, ανέλυσε τον μηχανισμό του ανάποδου καταρράκτη (Reverse Waterfall) ο οποίος μπορεί να καταστήσει το ψηφιακό ευρώ ως ένα βολικό μέσο πληρωμών. Στην συνέχεια, αναφέρθηκε στην δέσμευση της ΕΚΤ για δυνατότητα χρήσης του ψηφιακού ευρώ χωρίς την ανάγκη σύνδεσης στο διαδίκτυο, προωθώντας με αυτό τον τρόπο τη χρηματοοικονομική συμπερίληψη. Ο κ. Αναστασίου τόνισε, επίσης,  ότι η υιοθέτηση του ψηφιακού ευρώ θα συμβάλλει στην αύξηση της ταχύτητας διεκπεραίωσης των διατραπεζικών και διασυνοριακών συναλλαγών, διευκολύνοντας έτσι την διακίνηση κεφαλαίων. Προχωρώντας, αναφέρθηκε  στους κινδύνους που φέρει η ανάπτυξη του ψηφιακού ευρώ, όπως η συμπίεση του περιθωρίου των επιτοκίων δανεισμού και καταθέσεων, οι πιθανοί κίνδυνοι κυβερνοασφάλειας και τα ενδεχομένως υψηλά κόστη που συνδέονται με την τεχνολογική εξέλιξη. Ολοκληρώνοντας την τοποθέτησή του, ο κ. Αναστασίου εστίασε στην ανάγκη δημιουργίας κατάλληλου νομικού πλαισίου για τον μετριασμό των αρνητικών και την ανάδειξη των θετικών αποτελεσμάτων που θα επιφέρει η υιοθέτηση του ψηφιακού ευρώ στον τραπεζικό κλάδο.

Οι ομιλίες του πάνελ συνεχίστηκαν με τον  κ. Χρήστο Καλλανδράνη, ο οποίος στην εισήγησή του εστίασε στην αναπόφευκτη, όπως χαρακτήρισε, μετεξέλιξη του ευρώ και σε ψηφιακό νόμισμα, ως αποτέλεσμα του ψηφιακού μετασχηματισμού. Ο κ. Καλλανδράνης ανέδειξε το digital euro ως μία ευκαιρία για την ΕΚΤ, τις κεντρικές τράπεζες αλλά και για την οικονομία εν γένει, λόγω της προστιθέμενης αξίας των υπηρεσιών που αναμένεται να προσφέρονται γύρω από αυτό και της δημιουργίας ενός συστήματος πληρωμών που θα ανταγωνίζεται αυτά των τρίτων παρόχων εκτός της Ζώνης του Ευρώ. Εμβαθύνοντας, διευκρίνισε πως με την εισαγωγή του ψηφιακού ευρώ στην οικονομία η ΕΚΤ δεν θα αυξήσει τον ισολογισμό της, καθώς θα “αντικατασταθεί” ένα ποσό υπαρχόντων μονάδων χρήματος με ένα ισάξιο ποσό ψηφιακού ευρώ. Επιπροσθέτως, έθεσε ως σημείο κλειδί την ανάπτυξη του απαραίτητου νομοθετικού πλαισίου για την κυκλοφορία του ψηφιακού ευρώ, εστιάζοντας στην ανάγκη να λειτουργεί σε καθεστώς νόμιμου χρήματος, να εξασφαλίζει την προστασία των προσωπικών δεδομένων των χρηστών και να συναλλάσσεται με μηδενικό κόστος. Κλείνοντας, ο κ. Καλλανδράνης τόνισε πως η μετεξέλιξη του νομίσματος είναι αναπόφευκτη και λογική λόγω της γενικότερης μετεξέλιξης της κοινωνίας και της οικονομίας μας.

Αλληλεπίδραση Νομισματικής και Δημοσιονομικής πολιτικής

Το πάνελ ολοκληρώθηκε με την εισήγηση του κ. Απόστολου Φιλιππόπουλου, ο οποίος, ξεκίνησε την εισήγησή του με μία σύντομη παρουσίαση της οικονομικής πραγματικότητας στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ), σημειώνοντας πως παρά τα φαινόμενα στασιμότητας που παρατηρήθηκαν το 2023 αναμένεται μια ήπια οικονομική ανάκαμψη, ειδικά για την Ελλάδα η οποία παρουσιάζει ισχυρό αναπτυξιακό momentum. Ανέφερε, επίσης, ότι η Δημοσιονομική Πολιτική στην ΕΕ αναμένεται να ακολουθήσει μία λιγότερο επεκτατική πορεία τα επόμενα χρόνια προκειμένου να περιοριστούν τα δημοσιονομικά ελλείμματα, ενώ τόνισε ότι το περιβάλλον υψηλών επιτοκίων αυξάνει το κόστος εξυπηρέτησης νέου χρέους που εκδίδεται. Στην συνέχεια, ο κ. Φιλιππόπουλος παρουσίασε τις προκλήσεις του Ευρωσυστήματος και την κριτική που έχει ασκηθεί στην ΕΚΤ αναφορικά με την Ποσοτική Χαλάρωση (QE) και ειδικά στα Προγράμματα Αγοράς Περιουσιακών Στοιχείων (APP), αξιολογώντας θετικά την πολιτική της ΕΚΤ και αναγνωρίζοντας την πολυπλοκότητα άσκησης Νομισματικής Πολιτικής σε μία Νομισματική αλλά όχι Δημοσιονομική Ένωση. Ολοκλήρωσε την ομιλία του τονίζοντας πως το κλειδί για την αντιμετώπιση των μελλοντικών προκλήσεων και των ασυμμετριών που υπάρχουν μεταξύ των κρατών της Ευρωζώνης είναι η ουσιαστική οικονομική ανάπτυξη και η συνεργατική λήψη αποφάσεων.

Το δεύτερο πάνελ της Training Day του 7ου Συνεδρίου Προσομοίωσης της ΕΚΤ ξεκίνησε με την εισήγηση του κ. Νίκου Μαγγίνα.
Ο κ. Μαγγίνας στην εισήγησή του ανέλυσε το παγκόσμιο οικονομικό περιβάλλον, σημειώνοντας ότι ο κόσμος εισέρχεται σε μια περίοδο αυξημένης αστάθειας, με μια σειρά κρίσεων να διαδέχονται η μία την άλλη. Συνεχίζοντας, υποστήριξε ότι ο αυξημένος ευρωπαϊκός πληθωρισμός οφείλεται κυρίως σε εξωγενείς παράγοντες, όπως η άνοδος των τιμών της ενέργειας και οι διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες. Σημείωσε, επίσης, ότι η ΕΚΤ σε μία προσπάθεια να καταπολεμήσει τις πληθωριστικές πιέσεις έχει αυξήσει τα επιτόκια σε ιστορικά υψηλό επίπεδο. Προχωρώντας ο κ. Μαγγίνας στράφηκε στην ελληνική οικονομία και συγκεκριμένα ανέφερε ότι η ελληνική κυβέρνηση αντιμετωπίζει μια πρόκληση καθώς καλείται να ισορροπήσει την ανάγκη ελέγχου του πληθωρισμού με την ανάγκη μείωσης του βάρους του χρέους της. Κατέληξε αναφέροντας ότι ο πληθωρισμός είναι πολύ δύσκολο να επιστρέψει στα επίπεδα που έφτασε τα δύο προηγούμενα χρόνια και ότι η πρόκληση που αντιμετωπίζει η Ελλάδα είναι αυτή της διαχείρισης του χρέους της στο νέο περιβάλλον υψηλών επιτοκίων.

ESG Μετασχηματισμός του Χρηματοπιστωτικού Συστήματος

Οι ομιλίες του πάνελ σχετικά με τον μετασχηματισμό του χρηματοπιστωτικού συστήματος και τις προκλήσεις του ESG, συνεχίστηκαν με τον κ. Δημήτρη Καζάζογλου-Σκούρα, ο οποίος τόνισε ότι τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα θέλουν και πρέπει να γίνουν πιο βιώσιμα προκειμένου να εξασφαλιστεί μακροπρόθεσμη κερδοφορία τους. Στη συνέχεια, ανέφερε ότι βασικός στόχος των τραπεζικών ιδρυμάτων είναι να διαχειρίζονται τον κλιματικό κίνδυνο των πελατών τους και να τους κατευθύνουν σε πιο βιώσιμες λύσεις παρέχοντας παράλληλα και τα απαραίτητα χρηματοδοτικά εργαλεία, διότι οι ίδιοι δεν γνωρίζουν πάντα τους κινδύνους ούτε έχουν τα απαραίτητα εφόδια για να τους αντιμετωπίσουν. Ο κ. Καζάζογλου τόνισε πως στο άμεσο μέλλον, τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα θα παρέχουν χρηματοδότηση, κίνητρα και βασικές κατευθύνσεις για την ανάπτυξη βιώσιμων επενδύσεων, ενώ θα επιβάλλουν κυρώσεις σε πελάτες που δεν επενδύουν με γνώμονα την βιωσιμότητα, καθώς αυτοί αντιμετωπίζουν υψηλότερο ρίσκο. Επιπλέον, επεσήμανε ότι η εταιρική διακυβέρνηση (πυλώνας “G”) διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο για τη σωστή ενσωμάτωση των περιβαλλοντικών και των κοινωνικών παραμέτρων. Κλείνοντας την ομιλία του, ο κ. Καζάζογλου ανέφερε πως οι στόχοι που έχουν τεθεί νομοθετικά για τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής είναι δύσκολο να επιτευχθούν βάσει των προβλέψεων, όμως υποστήριξε ότι «όσο πιο φιλόδοξους στόχους θέτουμε, τόσο πιο κοντά φτάνουμε στην επίτευξή τους».

Το τρίτο και τελευταίο πάνελ όπου εστίασε στον ESG μετασχηματισμό του χρηματοπιστωτικού συστήματος και τις προκλήσεις του άρχισε με την κα. Φοίβη Κουντούρη, η οποία ξεκίνησε την ομιλία της τονίζοντας πως η ιδέα της βιωσιμότητας δεν είναι κάτι νέο. Ωστόσο, σημείωσε πως όλες οι νομοθετικές ρυθμίσεις και οι κανονισμοί, σχετικά με το ESG και τη βιωσιμότητα, άρχισαν να αναπτύσσονται από το 2015 και ύστερα. Την ίδια στιγμή, ανέφερε πως το ζήτημα της βιώσιμης ανάπτυξης είναι καλά ορισμένο, μέσα από τους 17 στόχους βιώσιμης ανάπτυξης που έχουν σχηματιστεί από τα Ηνωμένα Έθνη και συγκαταλέγονται στην Ατζέντα 2030. Συνεχίζοντας την ομιλίας της, επικεντρώθηκε στην Ευρώπη και αναφέρθηκε στο νομοθετικό πλαίσιο που συμβάλλει στην προώθηση του πράσινου μετασχηματισμού και της βιώσιμης ανάπτυξης γενικότερα, όπως ο Ευρωπαϊκός Κλιματικός Νόμος, το EU Taxonomy και το Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD). Η κα. Κουντούρη επεσήμανε πως το μέλλον της Ευρώπης είναι ψηφιακό και πράσινο και πως οι κρίσεις που βιώνουμε είναι ανθρωπιστικές και περιβαλλοντικές. Τόνισε, επίσης, ότι το κλειδί για την επίτευξη του πράσινου μετασχηματισμού είναι η συλλογή των απαραίτητων δεδομένων, καθώς όπως επεσήμανε “αν δεν μπορούμε να το υπολογίσουμε, δεν θα μπορέσουμε να το ελέγξουμε”. Παρόλα αυτά, υπογράμμισε πως τα βιώσιμα μονοπάτια, δηλαδή το μείγμα των βέλτιστων πολιτικών και εργαλείων δεν έχουν αναπτυχθεί ακόμη επαρκώς. Αναφερόμενη στις επιχειρήσεις, σημείωσε πως ο πράσινος μετασχηματισμός θα πρέπει να πραγματοποιείται μέσα στα νομοθετικά πλαίσια, με γνώμονα πάντα την κερδοφορία.
Κλείνοντας την ομιλία της, η κα. Κουντούρη υπογράμμισε πως το 85% των επαγγελμάτων που θα υπάρχουν το 2030, δεν υπάρχουν σήμερα. Για την επιτυχή εφαρμογή της βιώσιμης ανάπτυξης χρειάζεται καινοτομία, ταχύτητα καθώς και συνεχής εκπαίδευση και ενίσχυση δεξιοτήτων.

Η Training Day ολοκληρώθηκε με την εισήγηση της κα. Κιάρα Κόντη, η οποία επεσήμανε ένα έλλειμμα στην κατανόηση της επίδρασης του ESG στα επιχειρηματικά μοντέλα, καθώς κάθε κλάδος επηρεάζεται με διαφορετικό τρόπο και έχει τα δικά του μοναδικά χαρακτηριστικά. Τόνισε, επίσης, την ανάγκη για αλλαγή του τρόπου σκέψης στην αγορά, ώστε η κερδοφορία να εξετάζεται με πιο μακροπρόθεσμη προοπτική και να λαμβάνονται υπόψιν και μη-χρηματοοικονομικές πληροφορίες στην αξιολόγηση της πορείας των επιχειρήσεων.
Κατέστησε σαφές πως είναι σημαντική η κατανόηση της διάκρισης μεταξύ βιώσιμης ανάπτυξης και ESG, καθώς ακολουθούν διαφορετικές προσεγγίσεις. Παράλληλα, ανέφερε πως οι προκλήσεις της πράσινης μετάβασης έχουν τρία βασικά χαρακτηριστικά: α) είναι  πολυδιάστατες, β) λειτουργούν συστημικά, δηλαδή η μία επηρεάζει την άλλη και γ) είναι δυναμικές, καθώς μεταβάλλονται με την πάροδο του χρόνου. Ολοκληρώνοντας την τοποθέτησή της, η κα. Κόντη επέστησε την προσοχή στην ανάγκη σύνδεσης των πληροφοριών, των τεχνικών και των γνώσεων από διαφορετικά τμήματα, επιχειρήσεις και κλάδους προκειμένου να καταστεί εφικτή η αντιμετώπιση των νέων προκλήσεων που αναδύονται.

Elisavet Dolopikou

Junior Associate

My name is Elisavet Dolopikou. I am a graduate of the Faculty of Law at the Aristotle University of Thessaloniki (AUTh), a postgraduate student in the LL.M. program in European Business and Economic Law at AUTh, and a trainee lawyer specializing in Commercial Law.

I joined the Get Involved team in September 2025, and since then, I have been an active member of both the Legal and Operations departments. For me, Get Involved is a hub of innovation and interdisciplinarity that provides the ideal environment for developing new skills. The fact that this is an initiative driven by young people with a shared vision for producing meaningful work was my primary motivation for joining.

Chrisanthi Indouna

Junior Associate

My name is Chrisanthi Indouna, and I am an undergraduate student in the Department of Management Science and Technology at the Athens University of Economics and Business. I joined Get Involved as a Junior Associate in September 2025. I am part of the Operations team, where I contribute, among other tasks, to the organization and coordination of the team’s initiatives. In May 2025, I attended the event “Sustainable Future IV: Beyond Green – Navigating the Future of Sustainability & Innovation”. I acquired valuable insights into sustainable development and its role in contemporary entrepreneurship.
My decision to join Get Involved was driven by my strong interest in youth initiatives and the team’s culture, which encourages creativity, collaboration, and active participation in innovative projects.
For me, Get Involved represents a unique opportunity to expand my knowledge in sustainability and finance. Its youthful spirit and the collaboration among people from different academic backgrounds, united by a shared vision, motivate me to actively engage in projects that have a meaningful impact.

Evangelia Koutsougera

Junior Associate

I’m a Law student and since May 2025, I’ve been part of the Communications team at Get Involved. I’ve always been an outgoing person who enjoys working with others, so I immediately felt that this role suits me well. I’m really interested in sustainability, mainly because I feel like we’re the first generation truly experiencing the consequences of the environmental crisis. I believe that each of us can contribute to something better, in our own way. Through this team, I hope to learn, grow, and collaborate with people who share the same concerns and vision. I also hope to bring my own perspective and energy to everything we do.

Konstantina Katsimicha

Junior Associate

My name is Konstantina Katsimicha, and I am an undergraduate student at the Department of Economics of the Athens University of Economics and Business.

In 2024, I participated in the 8th ECB Conference; an experience that significantly deepened my understanding of monetary policy, financial institutions, and the broader economic framework of the Εuro area.

In 2025, I joined Get Involved as a Junior Associate in both the Communications and Social Media Management teams. Through this role, I contribute to the promotion of our initiatives and help manage our online presence, while also developing valuable communication, organizational, and teamwork skills.

What inspired me to become part of Get Involved is the team’s vision and spirit to enhance economic literacy among young people and foster a space where ideas, knowledge, and skills can grow through collaboration. Being surrounded by passionate peers committed to impactful initiatives motivates me to learn, evolve, and contribute actively.

Fay Panagakis

Junior Associate

My name is Fay Panagakis, and I am an undergraduate student in the Department of Business Administration at the University of Piraeus. Joining Get Involved in February 2025, I am actively contributing to both the Communications and Operations departments.
I was eager to join the organization because of its strong commitment to empowering young people through initiatives that bridge the gap between academic knowledge and today’s challenges. Its focus on financial literacy, sustainable development, and fostering interdisciplinary learning aligns with my aspirations to make a positive societal impact.
Becoming part of this dynamic team offers me an invaluable opportunity to contribute to meaningful projects while growing both personally and professionally. I’m excited about what the future holds alongside like-minded individuals who share a passion for youth empowerment and societal change.

George Sakkas

Junior Associate

My name is George Sakkas and I am an undergraduate student in the Department of Accounting and Finance at the Athens University of Economics and Business. I joined the organization in March 2025 as a Junior Associate in the Social Media and Scientific teams, contributing to its activities through the perspective of financial literacy and sustainable economic development.

My involvement with Get Involved arose from my deep interest in the role that financial knowledge plays in modern society. My goal is to deepen my understanding of financial issues, enhance my skills in communication and strategic development, and actively contribute to the promotion of economic education.

Angelina Arfani

Junior Associate

My name is Angelina Arfani, and I am an undergraduate student in the Department of Political Science and International Relations at the University of the Peloponnese. I have joined the Get Involved team as a Junior Associate in the Operations and Communications departments, where I contribute to the efficient coordination of initiatives and assist in enhancing the organization’s outreach and engagement. 

I believe that Get Involved is an innovative initiative driven by individuals committed to creating meaningful change. Being part of this team has provided me with the opportunity to expand my knowledge, develop key skills, and showcase my abilities, all while collaborating with passionate individuals who share a common vision.

Konstantina Triantafyllopoulou

Junior Associate

My name is Konstantina Triantafyllopoulou, and I am an undergraduate Political Science & Public Administration university student at the National and Kapodistrian University of Athens. Also, I am currently enrolled in the American College of Greece, pursuing a minor in Human Resources Management.

I joined Get Involved in 2025 as a Junior Associate in the communications team, where I help by communicating with external partners and with the promotion of our initiatives. The key factors that motivated me to join were my ambition to engage within the community and broaden both my understanding and skills around finances, communication, entrepreneurship, and youth-led projects.

Being an active member of Get Involved highlights my keen enthusiasm for promoting financial literacy, actively engaging with the youth community, and embracing the core values of this team.

Pavlos Tsiokas

Senior Associate

As a participant of the 1st ECB Simulation Conference, I had the opportunity to familiarize myself with concepts related to Central Banks, their objectives, and the exercise of monetary policy.
The reason I decided to join the Get Involved team stemmed from the fact that I strive for learning, especially in areas concerning economic literacy. I was drawn to the opportunity to collaborate with like-minded individuals who share our shared culture and values.
As a new addition to the team, I am involved in drafting the Economic Term of the Week, which enjoys considerable success on Get Involved’s social media platforms. Furthermore, I am part of the team responsible for compiling the Study Guide, the pivotal manual for every delegate participating in the European Central Bank Simulation Conference.

Lila Kartali

Senior Associate

My name is Lila Kartali and I am an undergraduate student in the Department of International and European Studies at the University of Piraeus. I joined the team in February 2024, and since then I have happily been part of the Corporate Communications, Social Media, External Opportunities, and Scientific team. The diversity of the topics I deal with in each department, as well as the collaboration and interaction with ambitious people, are a pleasant challenge for me.

For me, Get Involved is an opportunity to develop various skills and strengthen my knowledge background on sustainability and monetary policy issues. Moreover, the fact that it is a youth initiative, by people from different scientific fields collaborating for a common goal, is the reason why I want to be part of it.

Iasonas Pavlakis

Senior Associate

As an active member of Get Involved’s Associates, I am part of engaging and continuously evolving projects centered on strengthening financial literacy among young people in Greece and Europe. Moreover, by combining my studies in computer science, I am an integral part of Get Involved’s ongoing digital transformation journey.

My contributions to Get Involved reflect my commitment to supporting its ultimate goal of social contribution and raising awareness of financial literacy issues among youth.

Maria Anastasopoulou

Senior Associate

My name is Maria Anastasopoulou and I am an undergraduate student at the Law School of the National and Kapodistrian University of Athens. My participation in Get Involved started in 2023, whereas now I am an Associate and a member of the Legal Team, where I help handle the group’s legal issues, prepare legal educational materials and represent the group in the ECB Simulation Conference. Additionally, I participate in the stream for Student and Youth Organizations, where I develop my communication skills by interacting with external partners and other youth initiatives. I am also a member of the Scientific Team and contribute to the structuring of the group’s studies, such as the “ESG & Sustainability Youth Perspectives”, while simultaneously developing my research and writing skills.

The drive behind my involvement with the team is the exceptional academic and research level of my colleagues and the passion for the field. The shared values of mutual respect, the desire for progress and innovation, and continuous new’ goal setting, motivate me to contribute and join in a common evolutionary path.

I am particularly grateful for my participation in Get Involved, as it provides me the opportunity to significantly broaden my economic and legal knowledge, delve further into areas of interest and collaborate with some of the most active and accomplished young people, from whom I learn daily.

Apostolos Karasakalidis

Scientic Associate

Apostolos Karasakalidis has graduated from the Law School of the Aristotle University of Thessaloniki, is a certified Data Protection Officer (DPO), and works as a trainee lawyer in Thessaloniki having developed a special interest in Commercial Law.

He is an Associate at Get Involved since the summer of 2022 and a member of the legal team. He has participated in the writing and updating of the Study Guide for the 7th Simulation of the European Central Bank in which he also participated as a Central Banker. In addition, he oversees Get Involved’s compliance with the General Data Protection Regulation (GDPR) and the protection of its intellectual property.

Apostolos participates in Get Involved because he believes in the added value of cooperation among young scientists from different academic backgrounds. Furthermore, he is interested in the green transition of the EU economy and supports financial literacy’s expansion to young people.

Opportunities don’t happen, you create them.” — Chris Grosser

Vasiliki Koukoula

Senior Associate

I joined Get Involved in 2019, I have progressed to the role of Senior Associate, and I currently am a member of the Legal Team. My participation in the team has provided me with valuable opportunities, and experiences, and it has given me the chance to work with numerous active youths. I have taken part in various initiatives, such as the ECB Simulation Conferences, and have had multiple responsibilities, including developing educational materials and participating in the communications team. I appreciate Get Involved’s commitment to fostering a collaborative environment that empowers young university students and professionals.

Thanasis Dogramatzidis

Scientific Associate

Thanasis Dogramatzidis is an executive in the Financial Assets Management department at the Central Bank of Malta. Previously, he worked as a trader at the National Bank of Greece.

He holds an MSc in International and European Governance and Politics from the National and Kapodistrian University of Athens an MSc in Finance and Banking, and a BSc in Statistics, both from the Athens University of Economics and Business.

In 2024, Thanasis became a Scientific Associate at Get Involved, driven by his belief in the need to advance economic literacy and highlight contemporary economic issues, especially within the realm of monetary policy.

Panteleimon K. Karamalis

Scientific Associate

Panteleimon Karamalis is a PhD Fellow at the UCD School of Economics in Ireland. He holds a MSc in Healthcare Administration from National School of Public Health in Athens (2018), a MSc in Banking and Financial Management from University of Piraeus (2017) and a BSc in Business Administration from Technological Educational Institute of Athens (2014). His research interests lie mainly in Monetary and Fiscal Policy, Banking, Wealth Inequality, and Health Economics. Since 2018 he has been a Teaching Assistant in Macroeconomics, Financial Economics, International Banking, and Econometrics at the UCD School of Economics.

He joined Get Involved because of their common belief about both the necessity of financial literacy in all students regardless of academic background, and the importance of scientific research by students and researchers who want to focus on specific research topics of economic science. All projects run by Get Involved, such as the ECB Simulation Conference and the scientific journal ‘Future Economic lab Journal’, orient themselves to the completion of these goals.

Antonis Ballis

Scientific Associate

Antonis Ballis holds a Doctoral degree in Finance (2021) from Athens University of Economics and Business, a specialized Master’s degree in Applied Economics and Data Analysis (2016) from the University of Patras (2016), and a Bachelor’s degree in Economics (2014) from Athens University of Economics and Business. In 2018 he was awarded full funding for his doctoral research on cryptocurrencies, from the Greek State Scholarships Foundation (IKY). His main research areas are Cryptocurrency/DEFI Economics, Behavioral Finance, and Financial Technology (FinTech).

Success consists of going from failure to failure without loss of enthusiasm.” – Winston Churchill

Maria Triantafyllopoulou

Vice President

I joined Get Involved in April 2021, and since May 2023 I have been Vice President. My main responsibilities include coordinating the legal team and communications with our stakeholders. Moreover, I participate in the formulation and implementation of the organisation’s strategy.

My involvement in Get Involved and my interaction with its multi-faceted people reflects my commitment to developing initiatives that motivate young people to actively engage with economic science and remain active citizens at all times.

Stavros Vletsos

Vice President

I joined Get Involved in 2020 and I serve as a vice-president in 2022. My responsibilities include participating in the decision-making process and implementing the organisation’s strategy.

I am grateful to be part of Get Involved and contribute to connecting institutions, academia and the market with young people, spreading financial education and sustainable development through experiential learning and interdisciplinarity.

Petros Dimitropoulos

Vice President

I’ve been part of Get Involved since April 2020 and one of the Vice Presidents since 2022. My main responsibilities include managing corporate communications as well as designing and implementing the organization’s strategy.
My participation in Get Involved reflects my commitment to empowering the voices of young people and promoting active dialogue between the market, the academic community, institutions, and youth, with the aim of advancing financial education, interdisciplinarity, and sustainable development.

Anthony Efstathiadis

Co-Founder

I am one of the co-founders of Get Involved with which I have participated in the planning and implementation of numerous initiatives that have impacted more than 3,000 university students and graduates. My role entails the coordination of the overall organization, the project management of our various and diverse initiatives, and the strategy formulation.

My work in Get Involved reflects my commitment to have an active role in empowering the youth, their “voices” and to strive to nurture a positive culture where young people can develop to their full potential.

Vasilis Angelopoulos

Co-Founder

As the co-founder of Get Involved, I lead an initiative that has influenced over 3,500 university students, empowering them through opportunities that bridge the gap between academic education and real-world challenges. The initiatives of Get Involved have garnered recognition from important organizations such as the Hellenic Bank Association, the Bank of Greece, the European Central Bank (ECB), and the corporate community in Greece, validating our efforts to foster a culture of social responsibility and professional excellence among the youth.

Our work at Get Involved is a reflection of my commitment to driving societal change and creating an active path of dialogue amongst university students, academia, institutions, and companies.